Bèta-caroteen - ß-carotene - Vitamine A

Wat is bèta-caroteen en waarom is het belangrijk?

Verkleinde kans op hart- en vaatziekten?

Bèta-caroteen is een lipofiele antioxidant, waarvan wetenschappelijk bewezen is dat het een ontzettend heilzame werking heeft. Onderdeel van de grote groep met plantaardige carotenoïden, die bekend staan om hun synergetische werking. Er is nog vrij weinig bekend over de afzonderlijke carotenoïden, waardoor ze vaak als combinatie worden aangeboden in supplementen. Bèta-caroteen is een uitzondering op de regel. Dit stofje biedt bescherming tegen zeer gevaarlijke vrije radicalen, waaronder het schadelijke peroxyl-radicaal wat ontstaat bij lipide oxidatie: de oxidatieve aantasting van vetzuren. Door de proactieve manier van werken kan het achteruitgang van cellen en weefsels tegengaan, en zo helpen degeneratieve aandoeningen, zoals kanker, te voorkomen. Oxidatieve aantasting kan ook leiden tot degeneratieve verschijnselen in de bloedvatwanden, van waaruit hart- en vaatziekten ontstaan. Bèta-caroteen vermindert de kans op deze aandoeningen aanzienlijk.

Bèta-caroteen en de omzetting naar vitamine A

Een deel van de hoeveelheid bèta-caroteen wordt uit de voorraad gehaald en omgezet in vitamine A. Hierom heeft deze carotenoïde de bijnaam provitamine A gekregen. Het is verstandig om deze stof te gebruiken om de voorraad vitamine op peil te houden, aangezien het volkomen veilig is in grotere hoeveelheden. In extreme gevallen kan een overdosis vitamine A worden veroorzaakt, maar ß-carotene zal dit niet veroorzaken. Bij sommige mensen verloopt het omzettingsproces niet optimaal, zoals bij baby’s, jonge kinderen en mensen met een verminderde schildklierfunctie. Ook in bepaalde diabetes-gevallen kan dit gebrek voorkomen. Deze personen hebben dus een directe inname van Vitamine A nodig. Wil je meer weten over de aanbevolen hoeveelheid en de inname van deze vitamine? Lees dan het artikel hierover, want je lichaam heeft meer nodig dan je zult vermoeden!

Het is uiteraard ook mogelijk dat er een overschot aan deze stof in het lichaam te vinden is. Je kunt dit herkennen aan een verkleuring van de huid, wat niet als direct schadelijk wordt gezien. Ben je een roker? Pas dan wel op met extra suppletie, want volgens ‘The Alpha-tocoferol beta carotone cancer prevention study group‘ hebben zij een vergrote kans op longkanker.

Bèta-caroteen suppletie

Bèta-caroteen verhoogt de weerstand van de huid en helpt beschermen tegen de zon en UV-straling. Het is essentieel voor een normale groei, gezichtsvermogen en voortplanting. Het is duidelijk dat het een absoluut tekort dient te worden voorkomen, maar wanneer dient er extra aandacht aan geschonken te worden?

  • Vitamine A-tekort;
  • Veroudering;
  • Hart- en vaatziekten;
  • Orale leukoplakie;
  • Verminderde weerstand;
  • Reumatoïde artritis;
  • Zware lichamelijke inspanning;
  • Maagontsteking;
  • Leveraandoeningen;
  • Sikkelcelanemie.

Neem daarom voldoende natuurlijke, biologische voedingsmiddelen in die deze moleculen bevatten. Natuurlijke bronnen van deze stof zijn donkergroene, gele, rode en oranje groenten én geel- en oranjegekleurd fruit, zoals:

  • wortelen;
  • wortelsap;
  • abrikozen;
  • groene bladgroenten;
  • perziken;
  • kaas;
  • eierdooiers;
  • vette melk.

Ondanks de inname via voeding is het verstandig om alsnog suppletie in te nemen, aangezien we te maken hebben met een meer dan oxidatieve belasting. We kunnen tegenwoordig wel stellen dat de optimale dosering ligt tussen de 10 mg en 40 mg per dag. Een goede basisvoeding plus een goed multi-preparaat zal hierin voldoende voorzien, maar aanvulling is wenselijk. Dit kan gebeuren door extra suppletie te slikken met een anti-oxidant formule. Je lichaamssysteem wordt op deze manier optimaal versterkt. Als je de keuze hebt: ga altijd voor een preparaat met natuurlijke carotenoïden in een geëmulgeerde vorm, want die werken beter dan synthetische én worden beter opgenomen door de darmen.

Voor de nerds: wat is bèta-caroteen nu precies?

Provitamine A, in de volksmond, is een molecule: de bètacaroteenmolecule C40H56. Deze bestaat uit twee gekoppelde retinolmoleculen, die opgeslagen kunnen worden in lever, waardoor er vitamine A gecreëerd kan worden. Zo’n 15 tot 30% van natuurlijk bètacaroteen bestaat uit cis-isomeren, terwijl de synthetische variant geheel uit all-trans-isomeren bestaat. Dit betekent een aanzienlijk verschil aan biochemische eigenschappen. Verse, natuurlijke voeding bevatten zo’n 13 tot 29% cis-isomeren, en dan voornamelijk 9-, 13- en 15-cis-isomeren. Het zijn juist deze isomeren die de wetenschappelijke wereld interessant vindt, vanwege de effecten op ons lichaam. In levensmiddelen en voedingssupplementen is deze stof terug te vinden onder de naam E-160.

Retinolmoleculen - bèta-caroteen

Bronnen

Karppi J, Laukkanen JA, Mäkikallio TH & Kurl S. (2012). Low serum lycopene and ß-carotene increase risk of acute myocardial infarction in men. Eur J Public Health. jrg. 2012 (6) pp: 835-40. Doi: 10.1093/eurpub/ckr174

Medline Plus, U.S. National Library of Medicine. Beta-carotene.

Yilmaz B et al. Carotenoids and non-alcoholic fatty liver disease. Hepatobiliary Surg Nutr. 2015;4(3):161-71

Seddon JM. Multivitamin-multimineral supplements and eye disease: age-related macular degeneration and cataract. Am J Clin Nutr. 2007;85(1):304S-307S

www.bewustnieuws.nl

Laat een reactie achter